Proces porozumienia

w ujęciu programu  "Porozumienie w Szkole"
  • Jest to sposób komunikowania się służący wyłącznie nawiązaniu kontaktu i budowaniu relacji.
  • Proces porozumienia odwołuje się do wolności i odpowiedzialności człowieka i zakłada, że nie można nikogo zmienić, można jedynie towarzyszyć w podejmowaniu decyzji o zmianie.
  • Porozumienie nie służy żadnym innym, jawnym lub ukrytym celom, jak np. przymuszenie do zmiany zachowania poprzez presję i manipulację.
  • Istotą porozumienia jest wzajemny szacunek w relacjach, również wychowawczych.
  • Wychowawca jest odpowiedzialny za tworzenie atmosfery zaufania  i bezpieczeństwa, która umożliwia rozwój wychowanka.
  • Społeczność szkolna uznaje budowanie relacji w atmosferze bezpieczeństwa jako równie ważne z realizacją programu dydaktycznego.
  • Proces porozumienia jest świadomym tworzeniem wzorców kulturowych opartych na uczciwości, zaufaniu i szacunku.

Dynamika  procesu porozumienia

I ETAP – budowanie świadomości

  • Uświadomienie intencji/budowanie wglądu/refleksyjność
  • Uświadomienie sobie zakresu wpływu/zakresu odpowiedzialności
  • Refleksja nad własnym stylem pełnienia roli nauczyciela, wychowawcy

II ETAP – podejmowanie decyzji

  • OBSERWACJA – co się dzieje?( fakty)
  • UCZUCIE – jak się z tym czuję?
  • POTRZEBA – czego potrzebuję?
  • DECYZJA – co chcę zrobić? (w odwołaniu do I ETAPU)

III ETAP – działanie

  • SPRAWDZENIE zasobów/możliwości
  • WYBÓR KONKRETNEGO SPOSOBU (technika, narzędzia, metoda)
  • PODJĘCIE DZIAŁANIA

IV ETAP– refleksja

  • SPRAWDZENIE – jak się czuję w odniesieniu do własnych potrzeb i intencji
  • SPRAWDZENIE – jaki jest skutek mojego działania dla innych

V ETAP – planowanie rozwoju

  • SPRAWDZENIE – jak chcę postąpić w przyszłości w podobnych sytuacjach
  • SPRAWDZENIE – czy i w jaki sposób chcę zmienić własny styl pełnienia roli wychowawcy

Specyfika  procesu porozumienia

KONIECZNE UMIEJĘTNOŚCI

I. Umiejętność bycia w kontakcie z samym sobą

  • Rozpoznawanie uczuć, myśli, potrzeb i intencji
  • Świadome podejmowanie decyzji, jakie wartości realizuję
  • Dokonywanie wyborów w odwołaniu do własnego systemu wartości
  • Posiadanie osobistego zestawu metod, technik i narzędzi służących nawiązaniu i utrzymaniu kontaktu z samym sobą

II. Umiejętność wyrażania siebie

  • Posiadanie zasobu słów służących nazywani wyrażaniu uczuć, myśli, potrzeb i intencji
  • Świadomy wybór postawy otwartości i uczciwości w relacjach jako przejaw własnego systemu wartości
  • Sformułowanie i wypowiedzenie jasnego komunikatu
  • Posiadanie osobistego zestawu metod, technik i narzędzi służących wyrażaniu siebie

III. Umiejętność bycia w kontakcie z innymi

  • Aktywne/empatyczne/rozumiejące słuchanie, towarzyszenie drugiemu człowiekowi w jego doświadczeniu
  • Wyrażanie własnych uczuć, myśli, potrzeb i intencji jako zaproszenie do utrzymania i pogłębienia kontaktu
  • Posiadanie osobistego zestawu metod, technik i narzędzi służących do komunikowania się w trudnych sytuacjach
  • Formułowania trudnych komunikatów dotyczących: odmowy, pochwały, uznania, wybaczenia, docenienia, wdzięczności, rozwiązywania konfliktów i sytuacji problemowych.