Zachowania ryzykowne dzieci i młodzieży w Internecie – wyniki badań

Badania polskie

I. Badanie "Pedofilia i pornografia w Internecie – zagrożenia dla dzieci"
(Ł. Wojtasik 2004)

Badania zostały przeprowadzone w ramach kampanii „Dziecko w Sieci" przez Fundację Dzieci Niczyje w okresie od grudnia 2002 do kwietnia 2003 r. Adresowane były do dzieci w wieku od 12 do 17 lat i objęły około 9000 osób. Z badań wynika, iż mimo posiadania wiedzy na temat zagrożeń w Sieci, młodzi użytkownicy Internetu nie zachowują się rozsądnie w kontaktach z nieznajomymi:

• 81,3% dzieci słyszało o zagrożeniach w Internecie,
• 87% dzieci podało obcemu swój adres e-mail,
• 64% dzieci podało obcemu swój numer telefonu,
• 44% dzieci przesłało obcemu swoje zdjęcie,
• 42% dzieci podało obcemu adres zamieszkania.

II. Badanie przeprowadzone na zlecenie Fundacji Dzieci Niczyje w 2004 r.

Badanie stanowiło rozszerzoną wersję badań FDN przeprowadzonych w 2002–2003r. W badaniu uczestniczyły dzieci w wieku 12–17 lat. Zebrano wśród nich 3218 ankiet.
Z badań wynika, iż:

• 94% dzieci słyszało o zagrożeniach związanych z poznawaniem ludzi przez Internet
• Najczęściej dzieci dowiadywały się o zagrożeniach:
  → z mediów (telewizja – 92%, prasa – 75,8%, Internet – 66,1%)
  → od nauczyciela – 54,2%
  → od rodziców – 49,6%
  → od rówieśników – 33,3%
• 81,9% dzieci uważa, że podawanie obcym w Internecie prywatnych informacji o sobie jest niebezpieczne.
• 63,5% uważa, że spotkania z osobami poznanymi w Internecie mogą być niebezpieczne.
• 37% dzieci przyjęło propozycję spotkania twarzą w twarz z osobą poznaną w Internecie.
• 17% dzieci nikogo nie powiadomiło o spotkaniu.
• Około 50% badanych uczestniczyło w spotkaniu w pojedynkę, a jeśli wybierało jakieś towarzystwo, to było to prawie zawsze towarzystwo rówieśnika.

Badania amerykańskie

I. Badanie "Czynniki ryzyka kontaktów o charakterze seksualnym doświadczanych przez dzieci w Internecie" autorstwa J. Mitchel, D. Finkelhor, J. Wolak (Ł. Wojtasik 2004)

Sondaż przeprowadzono na przełomie 1999/2000 roku na ogólnokrajowej próbie dzieci i młodzieży (N=1501) w wieku 10-17 lat.
W wyniku badań ustalono, iż:

• 20% dzieci otrzymało w ciągu ostatniego roku propozycję o charakterze seksualnym,
• 3% dzieci otrzymało agresywne propozycje seksualne,
• 25% dzieci zaprezentowano wbrew ich woli materiały pornograficzne,
• 25% dzieci zgłaszających wyżej wymienione zdarzenia przeżyły związany
  z nimi stres.

II. Badania z marca 2006 roku przeprowadzone wśród amerykańskich nastolatków przez "The National Center for Missing & Exploited Children" (NCMEC) i "Cox Communications"

Badaniami objęto grupę 1160 nastolatków w wieku od 13 do 17 lat.
W wyniku badań okazało się, iż:

• Nastolatki stanowią aktywną grupę użytkowników Sieci
  → 61% badanych w wieku 13-17 lat ma swój profil na stronach takich jak MySpace, Friendster itp. 50% opublikowało swoje zdjęcia online.
  → Starsze nastolatki (w wieku 16-17 lat) reprezentują większość młodzieży, która wykorzystuje Internet do kontaktów społecznych, nawiązywania znajomości, spotykania się z przyjaciółmi.
• Wiele z nich angażuje się w ryzykowne działania
  → 14% spotkało się twarzą w twarz z osoba, którą znały tylko przez Internet (9% 13-15 latków i 22% 16-17 latków)
  → 30% rozważało możliwość spotkania się z osobą, z którą komunikowało się dotąd tylko poprzez Internet
  → 71% przyznało, że otrzymuje wiadomości od osób, których nie zna
  → 45% zostało poproszonych przez nieznane osoby o podanie prywatnych informacji o sobie
• 40% badanych zwykle odpowiada na wiadomości od nieznanych im osób i rozmawia z nimi przez chat roomy. Jedynie 18% dzieci powiadomiło rodziców o takiej próbie nawiązania kontaktu.
• Wielu młodych ludzi nie uważa swoich zachowań w Sieci za niebezpieczne:
  → 20% jest zdania, że zamieszczanie prywatnych informacji w blogach, w chat roomach itp. jest bezpieczne
  → 37% nastolatków nie obawia się, że ktoś może wykorzystać informacje o nich w niewłaściwy sposób
• Rodzice i opiekunowie mogą mieć wpływ na bezpieczeństwo swoich dzieci w Internecie
  → 33% nastolatków przyznaje, że ich rodzice nie wiedzą, co robią oni w Sieci
  → 22% odpowiedziało, że nigdy nie rozmawiało z rodzicami na temat bezpiecznego korzystania z Internetu
  → Jednocześnie aż 70% wielokrotnie rozmawiało z rodzicami w ciągu ostatniego roku o bezpieczeństwie w Sieci
  → Nastolatki, które częściej rozmawiały z rodzicami lub opiekunami o zasadach bezpiecznego używania Internetu, nie odpowiadały na wiadomości od obcych, nie rozmawiały z nimi na chat roomach i powiadamiały dorosłych o tego typu zdarzeniach.

LITERATURA:

• Wojtasik Ł. „Pedofilia i pornografia dziecięca w Internecie", w: Sajkowska M. (red.) „Wykorzystywanie seksualne dzieci. Teoria, badania, praktyka", Fundacja Dzieci Niczyje, Warszawa 2004.
• "Teen Survey Results", The National Center for Missing & Exploited Children, Press Release, 2006.