Bezpieczna i przyjazna szkoła – rządowy program na lata 2008-2013

Szanowni Państwo,

Dwa lata temu, wszyscy byliśmy głęboko poruszeni tragedią, jaka wydarzyła się w Gdańskim gimnazjum. Pod wpływem tych wydarzeń podjęto wiele działań, mających na celu ograniczenie skali agresji i przemocy w polskich szkołach. Przyjęty został Rządowy program poprawy stanu bezpieczeństwa w szkołach i placówkach „Zero tolerancji dla przemocy w szkole". Minister Edukacji Narodowej Pani Katarzyna Hall, podjęła decyzję zmieniającą kierunek oddziaływań i wprowadziła program „Bezpieczna i przyjazna szkoła". Już sama nazwa wskazuje na odejście od polityki dyscyplinowania ucznia i restrykcji prowadzących do wykluczenia ze społeczności szkolnej uczniów sprawiających trudności wychowawcze. Program „Bezpieczna i przyjazna szkoła" zachęca do refleksji pedagogicznej, poszukiwania źródeł problemów i wspólnego rozwiązywania tych problemów w szkole, a także podejmowania oddziaływań, które powinny doprowadzić do zmiany zachowania.

Program „Bezpieczna i przyjazna szkoła" ukierunkowany został na budowanie szkoły wspierającej uczniów i jednocześnie wymagającej. Istotą programu jest kreowanie klimatu współpracy, porozumienia, wzajemnego szacunku i dialogu.

Cyklicznie prowadzone badania ankietowe HBSC[1] na temat zdrowia i zachowań zdrowotnych młodzieży szkolnej w wieku 11, 13 i 15 lat, w kontekście uwarunkowań psychospołecznych, pokazują, że klimat panujący w szkole ma istotny wpływ na postawy i zachowania uczniów.

Priorytetem przy zapobieganiu zjawiskom agresji i przemocy jest więc rozwijanie kompetencji wychowawczych i profilaktycznych nauczycieli, poszerzenie katalogu środków oddziaływania na uczniów, wyposażenie samych uczniów w umiejętności psychospołeczne, które pozwolą im w sposób konstruktywny funkcjonować w relacjach z otoczeniem.

Zadaniem programu „Bezpieczna i przyjazna szkoła" jest przypomnienie, że uczniowie bardzo potrzebują mądrych, świadomych, uczciwych i przyjaznych dorosłych, którzy pomogą im dokonywać trudnych wyborów, podejmować życiowe decyzje kierując się szacunkiem dla siebie i innych.

Podstawowe cele programu „Bezpieczna i przyjazna szkoła":

---

• poprawa stanu bezpieczeÅ„stwa w szkoÅ‚ach i placówkach systemu oÅ›wiaty poprzez poprawÄ™ relacji interpersonalnych i klimatu spoÅ‚ecznego w szkole;
• zwiÄ™kszenie wpÅ‚ywu rodziców na życie szkoÅ‚y;
• zwiÄ™kszenie umiejÄ™tnoÅ›ci wychowawczych dyrektorów, nauczycieli i rodziców oraz pracowników administracji;
• zwiÄ™kszenie kompetencji spoÅ‚ecznych i emocjonalnych uczniów;
• indywidualizacja ksztaÅ‚cenia uczniów, rozwój ich zainteresowaÅ„, zwiÄ™kszenie autonomii uczniów w szkole;
• wzmocnienie i rozszerzenie specjalistycznej pomocy psychologiczno-pedagogicznej;
• ograniczenie skali wystÄ™powania zjawisk patologicznych (m.in. przemoc, narkomania, alkoholizm);
• przeciwdziaÅ‚anie agresji i patologii wÅ›ród dzieci i mÅ‚odzieży poprzez sport.

Przyjęcie przez Radę Ministrów w dniu 19 sierpnia 2008r. Uchwały Nr 172/2008, wprowadzającej Rządowy program „Bezpieczna i przyjazna szkoła" jest wyrazem spójnej polityki edukacyjnej Ministra Edukacji Narodowej. W ramach projektu zmian potrzebnych w systemie oświaty proponuje się wprowadzenie nowej podstawy programowej, zwiększenie autonomii ucznia, nauczyciela i dyrektora szkoły. Zapewnienie ciągłości procesu uczenia się i nauczania na poszczególnych etapach edukacyjnych stanowi podstawę zaufania i źródło bezpieczeństwa zarówno dla uczniów jak i nauczycieli.

Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno - Pedagogicznej jest realizatorem niektórych zadań. W całej Polsce odbywają się szkolenia w ramach programu „Szkoła dla Rodziców i Wychowawców". Przygotowanie nauczycieli do podjęcia tak ważnego zadania, jakim jest diagnoza przedszkolna - wiąże się z koniecznością uruchomienia kaskady. W chwili obecnej trwają kursy dla liderów wychowania przedszkolnego (wskazanych przez Kuratorów Oświaty), którzy następnie przygotują nauczycieli do stosowania Kwestionariusza obserwacyjnego, wobec dzieci, które miałyby pójść do szkoły jako sześciolatki. O projekcie „diagnozy przedszkolnej" więcej można się dowiedzieć z naszej strony internetowej. W

arto zapoznać się z programem "Bezpieczna i przyjazna szkoła", z całością nowej podstawy programowej i projektem zmian, jakie zostały zaproponowane w drodze do szkoły wymagającej, ale jednocześnie przyjaznej uczniowi i nowoczesnej.

Elżbieta Nerwińska
Dyrektor Centrum Metodycznego Pomocy Psychologiczno-Pedagogicznej

[1]Badania HBSC (Health Behaviour In School-Aged Children), są prowadzone przez WHO (World Health Organization) i powtarzane co 4 lata, realizowane ostatnio w 23 krajach europejskich. Badania te wykorzystane będą przy ewaluacji Rządowego programu na lata 2008-2013 „Bezpieczna i przyjazna szkoła".