Etyczne aspekty diagnozy małego dziecka

W rozważaniach o diagnozie przedszkolnej nie może zabraknąć refleksji nad jej podstawowym celem, jakim jest dobro dziecka. Ważne jest okazywanie dziecku szacunku i podmiotowe traktowanie, otwartość naszych zamierzeń. Nie wolno nam na potrzeby obserwacji specjalnie stwarzać sytuacji trudnych dla dziecka ani nakłaniać go do działań, których wykonania odmawia.

Ważną zasadą diagnozy jest interpretowanie zdarzeń w przedszkolu z udziałem dziecka ze względu na ich znaczenie dla rozwoju dziecka a nie ze względu na „kłopoty wychowawcze". W diagnozie ukierunkowanej na wspieranie rozwoju trzeba wymienić te własności dziecka i te elementy jego środowiska, na których można wesprzeć nasz plan.  W obserwacji, opisie i analizie wyników nie można pominąć uczuciowych potrzeb dziecka.

Analiza  przygotowana przez nauczyciela nie może zawierać danych objętych tajemnicą lekarską czy psychologiczną takich, jak np. rozpoznanie choroby i wyniki badań psychologicznych, nawet jeżeli nauczyciel został obdarzony zaufaniem przez rodziców. Kompetencje nauczyciela, podobnie jak kompetencje psychologa czy innych specjalistów powinny wyznaczać zakres i „głębokość" diagnozy.

Szybkie uogólnianie i ocenianie dzieci i ich rodziców w analizie i interpretacji wyników jest szkodliwe zarówno dla trafności diagnozy jak i dla relacji z rodzicami. Troska nauczyciela o dziecko wyraża się także poprzez świadome kontrolowanie faktu, że nasze spostrzeganie innych ludzi zależy od stereotypów i uprzedzeń. Ujemne oceny rodziny dziecka mogą naruszyć wzajemne zaufanie i utrudnić włączenie rodziny w program wspierania jego rozwoju.

Zaproszenie specjalisty do współpracy nie oznacza zakończenia działań nauczyciela. Wskazaniem do konsultacji ze specjalistą, pracownikiem poradni, jest widoczny u dziecka brak poczucia bezpieczeństwa i przedłużony okres adaptacji do przedszkola. Następna grupa wskazań to aktualna, poważna choroba somatyczna, obserwowany brak gotowości w kilku obszarach aktywności dziecka, w tym braki związane z psychomotoryką i komunikowaniem się.