Dysleksja

Dysleksja to termin określający specyficzne trudności w czytaniu i pisaniu, wprowadzony przez J. Hinshelwooda w jego publikacjach w latach 1896–1917. Pojęcia określające specyficzne trudności w nauce są wymienione i wyjaśnione w Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych (ICD-10), przyjętej przez WHO w 1992 roku. Definicja dysleksji ulega ciągłym modyfikacjom, wraz z rozwojem wiedzy na temat etiologii i patomechanizmu zaburzenia. Trwające wiele lat badania wciąż nie można uznać za zakończone, co stanowi podstawę do dyskusji i konfrontacji różnych poglądów. Żadna z trzech głównych teorii dotyczących dysleksji – teorii deficytu fonologicznego, teorii deficytu wielkokomórkowego oraz teorii deficytu automatyzacji/móżdżkowego – nie jest na tyle pełna, aby na jej podstawie wyjaśnić istotę i przyczyny powstawania dysleksji. Wszyscy badacze są zgodni, iż dysleksja ma podłoże biologiczne, jest uwarunkowana genetycznie i bezpośrednią przyczyną trudności o charakterze dyslektycznym jest nieharmonijny rozwój psychomotoryczny dziecka. Oznacza to, że niektóre funkcje rozwijają się dobrze lub ponadprzeciętnie, inne zaś ze znacznym opóźnieniem. Dotyczy to przede wszystkim tych funkcji poznawczych i ruchowych, które uczestniczą w procesie czytania i pisania oraz ich współdziałania.

Nieprawidłowości rozwoju funkcji słuchowo-językowych objawiają się jako zaburzenia uwagi, pamięci i percepcji słuchowej (niedostrzeganie różnicy między głoskami np. z-s, mylenie podczas ich zapisywania; trudności z analizą sylabową i głoskową np. dodawanie lub opuszczanie liter, sylab, przekręcanie wyrazów).

Zaburzenia funkcji wzrokowych – dotyczą uwagi i spostrzegania wzrokowego, pamięci wzrokowej (trudności z zapamiętywaniem i odróżnianiem liter np. podobnych kształtem – l-ł-t, n-m; trudności dekodowania w nauce czytania – nieprawidłowe rozpoznawanie liter uniemożliwia sprawne głoskowanie; trudności z utrwalaniem poprawnej pisowni wyrazów trudnych ortograficznie – ż-rz, u-ó).

Deficyty rozwoju funkcji ruchowych – szczególnie małej motoryki (powodują wolne tempo pisania, niski poziom graficzny, szybką męczliwość, trudność w powstawaniu „automatyzmów” w zapisie poprawnych form).

Zaburzenia orientacji – trudności w rozpoznawaniu kierunków w przestrzeni, orientacji w schemacie ciała (mylenie liter o podobnym kształcie, ale inaczej położonych w przestrzeni np.p-b-d-g, lustrzane pismo).

Diagnoza dysleksji wymaga wielospecjalistycznych badań. Przyjęto, iż składa się na nią:

• Określenie stopnia opóźnienia dziecka w zakresie umiejętności czytania i pisania.
• Diagnoza inteligencji.
• Ocena umiejętności fonologicznych.
• Ocena percepcji wzrokowej.
• Ocena szybkości przetwarzania informacji.
• Ocena umiejętności nazywania.
• Ocena integracji percepcyjno-motorycznej.

więcej ... www.dysleksja.waw.pl