w ujęciu programu "Porozumienie w Szkole"
-
Jest to sposób komunikowania się służący wyłącznie nawiązaniu kontaktu i budowaniu relacji.
-
Proces porozumienia odwołuje się do wolności i odpowiedzialności człowieka i zakłada, że nie można nikogo zmienić, można jedynie towarzyszyć w podejmowaniu decyzji o zmianie.
-
Porozumienie nie służy żadnym innym, jawnym lub ukrytym celom, jak np. przymuszenie do zmiany zachowania poprzez presję i manipulację.
-
Istotą porozumienia jest wzajemny szacunek w relacjach, również wychowawczych.
-
Wychowawca jest odpowiedzialny za tworzenie atmosfery zaufania i bezpieczeństwa, która umożliwia rozwój wychowanka.
-
Społeczność szkolna uznaje budowanie relacji w atmosferze bezpieczeństwa jako równie ważne z realizacją programu dydaktycznego.
-
Proces porozumienia jest świadomym tworzeniem wzorców kulturowych opartych na uczciwości, zaufaniu i szacunku.
Dynamika procesu porozumienia
I ETAP – budowanie świadomości
-
Uświadomienie intencji/budowanie wglądu/refleksyjność
-
Uświadomienie sobie zakresu wpływu/zakresu odpowiedzialności
-
Refleksja nad własnym stylem pełnienia roli nauczyciela, wychowawcy
II ETAP – podejmowanie decyzji
-
OBSERWACJA – co się dzieje?( fakty)
-
UCZUCIE – jak się z tym czuję?
-
POTRZEBA – czego potrzebuję?
-
DECYZJA – co chcę zrobić? (w odwołaniu do I ETAPU)
III ETAP – działanie
-
SPRAWDZENIE zasobów/możliwości
-
WYBÓR KONKRETNEGO SPOSOBU (technika, narzędzia, metoda)
-
PODJĘCIE DZIAŁANIA
IV ETAP– refleksja
V ETAP – planowanie rozwoju
- SPRAWDZENIE – jak chcę postąpić w przyszłości w podobnych sytuacjach
- SPRAWDZENIE – czy i w jaki sposób chcę zmienić własny styl pełnienia roli wychowawcy
Specyfika procesu porozumienia
KONIECZNE UMIEJĘTNOŚCI
I. Umiejętność bycia w kontakcie z samym sobą
- Rozpoznawanie uczuć, myśli, potrzeb i intencji
- Świadome podejmowanie decyzji, jakie wartości realizuję
- Dokonywanie wyborów w odwołaniu do własnego systemu wartości
- Posiadanie osobistego zestawu metod, technik i narzędzi służących nawiązaniu i utrzymaniu kontaktu z samym sobą
II. Umiejętność wyrażania siebie
- Posiadanie zasobu słów służących nazywani wyrażaniu uczuć, myśli, potrzeb i intencji
- Świadomy wybór postawy otwartości i uczciwości w relacjach jako przejaw własnego systemu wartości
- Sformułowanie i wypowiedzenie jasnego komunikatu
- Posiadanie osobistego zestawu metod, technik i narzędzi służących wyrażaniu siebie
III. Umiejętność bycia w kontakcie z innymi
- Aktywne/empatyczne/rozumiejące słuchanie, towarzyszenie drugiemu człowiekowi w jego doświadczeniu
- Wyrażanie własnych uczuć, myśli, potrzeb i intencji jako zaproszenie do utrzymania i pogłębienia kontaktu
- Posiadanie osobistego zestawu metod, technik i narzędzi służących do komunikowania się w trudnych sytuacjach
- Formułowania trudnych komunikatów dotyczących: odmowy, pochwały, uznania, wybaczenia, docenienia, wdzięczności, rozwiązywania konfliktów i sytuacji problemowych.