Wykład prof. Nady Ignjatović wygłoszony podczas Konferencji "Szkoła wobec agresji" zorganizowanej przez MENiS w dniach 28-29. 05. 2004 r.
Współczucie nie jest stanem statycznym, nie jest też celem, do osiągnięcia którego się zmierza. Współczucie nie jest też przedmiotem nauczanym w szkole. Współczucie jest sposobem bycia w relacjach z innymi - sposobem działania i współdziałania. Pewne ćwiczenia mogą pomóc w kultywowaniu takiego sposobu bycia. Jak wynika z naszego doświadczenia porozumiewanie się bez przemocy jest najbardziej praktycznym i znaczącym sposobem budowania współczucia.
Sura Hart i Victoria Kindle Hodson piszą o tym w książce "Empatyczna Klasa", opublikowanej w 2003 r. Bardzo polecam przeczytanie tej książki. Już dziesięć lat temu wraz z grupą pedagogów i psychologów dziecięcych rozpoczęliśmy w Serbii realizację projektów interwencyjnych w szkołach, przyjmując taki punkt widzenia. Jak Państwo wiedzą, w 1991 r. w moim kraju rozpoczęła się wojna. Przed wojną wykładałam psychologię rozwojową dla studentów psychologii na uniwersytecie i prowadziłam badania w Instytucie Psychologii w Belgradzie, poszukując właściwego, praktycznego podejścia w celu zmiany rzeczywistości edukacyjnej, tak, aby zaspokajane były wszystkie potrzeby rozwojowe dzieci. Gdyby nie wybuchła wojna, prowadziłabym pewnie badania naukowe na małą skalę i nie ośmieliłabym się na interwencję w system szkolnictwa w całości. Wojna wywołała silną i nagłą potrzebę zrobienia czegoś, aby wesprzeć nauczycieli w ich wysiłkach i trosce o rozwój dzieci. Ta sama potrzeba sprowadziła dr Marshalla Rosenberga do Belgradu w 1992 r. Marshall Rosenberg przedstawił swój model porozumiewania się bez przemocy grupie zajmującej się projektem. Nasza działalność na początku wojny przypominała historię kolibra. W lesie był pożar i wszystkie ptaki odfrunęły z wyjątkiem kolibra, który leciał do wody, brał małą kropelkę opuszczał tę kropelkę na pożar i tak dalej. Jeden z większych ptaków komentował: "Czy jesteś szalony, czy myślisz, że to pomoże?". "Wykonuję swoje zadanie" usłyszał odpowiedź. Byliśmy jednak przyjemnie zaskoczeni, gdy nasza mała kropelka wody zaczęła rosnąć. Wojna uwydatniała wszystkie braki istniejącego systemu edukacji
